1. Home /
  2. Over ons /
  3. Nieuws /
  4. Peter Blom ziet drie obstakels...

Peter Blom ziet drie obstakels op weg naar een duurzame economie

Peter Blom, sinds 1997 directievoorzitter van Triodos Bank, werkt graag mee aan nieuwe economische modellen waarbij de samenleving streeft naar maximale duurzaamheid. Bij dat streven ziet hij een duidelijke rol weggelegd voor de bancaire sector. Maar hij ziet ook drie obstakels op weg naar een duurzame economie.

29 jan 2018

Deel op  

Drie obstakels op weg naar de omslag naar een duurzame economie

#1

Het lage rente beleid van de Europese Centrale Bank. Er is teveel geld in omloop dat niet in kredietverlening kan worden omgezet.

#2

Gebrek aan diversiteit in de bankwereld door teveel gestandaardiseerde regelgeving. Er moet ruimte blijven voor gespecialiseerde banken en niche instellingen.

#3

De trage invoering van de duurzaamheidsagenda. De samenleving moet veel proactiever zijn ten aanzien van zaken als klimaatverandering.

"Ik zie fintech eerder als een inspiratiebron. Het laat zien dat anders werken en denken ook kan en dat risico’s nemen noodzakelijk is voor verandering."

Is duurzaamheid de belangrijkste pijler van Triodos Bank?
“Dat is mij te beperkt. Wij willen duurzaamheid maximaliseren maar erkennen ook de noodzaak van winstgevendheid. Een gezonde winst is een onontbeerlijk middel om duurzame doelen te bereiken. Triodos komt uit het Grieks en betekent letterlijk vertaald drie (Trio) weg (Dos). Wij kijken op drie manieren naar de organisaties die wij financieren: 1) zit er een groter idee achter dan producten en diensten maken en verkopen en geld verdienen, 2) is de onderneming ingebed in de sociale omgeving waarin hij opereert, en 3) heeft de onderneming zijn zaken economisch en ecologisch gezien goed geregeld. Plechtig gezegd: waartoe is dit bedrijf op aarde? Wij kijken bij de financiering duidelijk naar de toegevoegde waarde van bedrijven en organisaties voor de samenleving, de omgeving waarin zij opereren. Bij onze start in 1980 waren wij daarmee een soort roepende in de woestijn. Van de drie P’s, People, Profit en Planet, stond Profit, het maximaliseren van de winst, duidelijk nog op de eerste plaats. De laatste 10 jaar zie ik echter een positieve kentering, die mede is ingezet door de financiële crisis van 2008 en de regelgeving die daarop is gevolgd. Er ontstaat een nieuw denken met een integrale benadering van de drie P’s. Overigens loopt de financiële sector daarin nog wel achter op het bedrijfsleven. Bedrijven staan dichter bij de economische realiteit en voelen beter aan wat er nu nodig is voor continuïteit op de lange termijn.”

Helpt regelgeving bij het ‘omdenken’ naar nieuwe economische modellen?
“Regelgeving kan zeker helpen om verandering te bewerkstelligen, maar altijd in beperkte mate. De huidige regelgeving voor de financiële sector richt zich vooral op het onderkennen en beperken van risico’s. Ik begrijp dat heel goed en het is beslist ook noodzakelijk. De paradox is echter dat door alle regelgeving weer nieuwe risico’s ontstaan in de vorm van modellenrisico’s. Er bestaat een sterke neiging tot standaardisatie van het toezicht, naar one size fits all. Vanuit het oogpunt van het verzamelen en analyseren van data is daar veel voor te zeggen. Maar op den duur schiet je daarmee je doel voorbij. Een echt gesprek over de noodzaak tot verandering levert mijn inziens op den duur veel meer op. Want werkelijke verandering komt alleen maar voort uit een waarachtige intrinsieke, niet uit het afvinken van lijstjes. Natuurlijk zijn er ‘hard controls’ nodig om de weerbaarheid van het financieel stelsel te verstevigen. Ik geloof echter meer in de waarde van ‘soft controls’ gericht op beleid, gedrag, cultuur en eerlijkheid. Intrinsiek vertrouwen in mensen zou voorop moeten staan.”

Hoe kijkt u wat dat betreft naar de nieuwe regelgeving onder MiFID II?
“Niemand is tegen meer transparantie en betere bescherming van beleggers. Wel dreigen we langzamerhand de proportionaliteit uit het oog te verliezen. Voor kleine financiële instellingen, en dat zijn wij ondanks de groei van de afgelopen jaren nog steeds, gaat het veel te ver als we voor een kredietverlening van 30.000 euro zo’n 200 datavelden moeten invullen. Met ‘data driven’-toezicht bevorder je misschien wel standaardisatie, maar het draagt ook het risico van éénvormigheid met zich mee. Er moet in het bancaire landschap voor spaarders en beleggers straks wel wat te kiezen blijven. Sterker nog, diversiteit is absoluut noodzakelijk voor de weerbaarheid van het systeem. Alleen dan kun je als klant keuzes blijven maken op basis van normen en waarden, van intrinsieke motivatie: hoe wil ik dat met mijn spaargeld en beleggingen wordt omgegaan, hoe draagt mijn euro bij aan werkelijke verandering?”

Zijn jullie vanuit die gedachte ook gestart met het initiatief ‘Buy the Change’?
“Onze klanten willen graag weten hoe hun spaargeld wordt ingezet voor een duurzame economie. Daarom staat op onze website een overzicht van alle bedrijven en organisaties die door ons worden gefinancierd. Buy the Change gaat nog iets verder. Met dit initiatief laten we mensen zien dat het er echt toe doet waar zij hun euro’s uitgeven. We verbinden wij ondernemers met gelijkgestemde consumenten. Als je met eigen ogen ziet wat er daadwerkelijk met je geld gebeurt, begrijp je ook beter dat een bank een middel is om jouw doel te bereiken. Je geeft het niet aan ons maar via ons aan de gemeenschap. Zo wordt een onderneming weer zoals hij in de wet omschreven staat: het samenkomen van een aantal belangen.
Ik zie hier overigens een positieve verandering in de financiële sector. Als ik vroeger begon over de nutsfunctie van banken werd ik misprijzend aangekeken. Nu leeft veel meer het besef dat banken een maatschappelijke rol te vervullen hebben die veel breder is dan van geld meer geld maken.”

Spelen technologische ontwikkelingen als fintech en blockchain daarin ook een rol?
“Niet in de zin dat deze ontwikkelingen de financiële sector wezenlijk gaan veranderen of bedreigen. Ik zie fintech eerder als een inspiratiebron. Het laat zien dat anders werken en denken ook kan en dat risico’s nemen noodzakelijk is voor verandering. Dat vergeten we met alle nadruk op toezicht en risicobeheersing wel eens. Bij blockchain ligt dat anders. Banken worden steeds meer een technologisch informatiebedrijf. Je moet daarom uitkijken dat je niet het slachtoffer wordt van je eigen traagheid. Blockchain biedt allerlei interessante mogelijkheden bij het ‘omdenken’ naar nieuwe economische modellen. Zo kan het gebruik van een eigen lokale munt of een ander ruilsysteem helpen om economische ontwikkelingen op gang te brengen die anders misschien zouden zijn gesmoord binnen het reguliere economische en bancaire systeem.”

U gelooft in een positieve verandering naar een duurzame samenleving. Wat is over 10 jaar de rol van Triodos Bank in dat proces? En waar ligt u dan wakker van?
“Een duurzame economie is onvermijdelijk. We zullen daarvoor nog wel veel sterker een omslag in ons economisch denken moeten bewerkstelligen. We zouden echter een denkfout maken als we daarbij volledig vertrouwen op de werking van het marktmechanisme. Marktwerking is goed en noodzakelijk maar lost niet alles op. Daarvoor is marktdenken van nature teveel korte termijn denken. Liquiditeit is alles, cash is king. Nu nog, althans. Nu er liquiditeit in overvloed is, en zelfs geld kost, kun je je geld beter investeren in de reële economie. Wat dat betreft ben ik ervan overtuigd dat de verandering naar anders denken echt is ingezet. Triodos zal daar in mee moeten gaan. Als iedere bank over 10 of 30 jaar doet wat wij nu doen, en dat hoop ik zeer, hebben wij geen bestaansrecht meer. Onze klanten moeten zich blijven herkennen in onze brand, onze medewerkers en certificaathouders moeten blijven geloven in de normen en waarden waar wij voor staan. Hoé, daar moet de generatie na mij invulling aan geven. Maar ook zij zullen zich sterk verbonden moeten voelen met de waarden en normen van de bank, anders ben je niet geloofwaardig.

Ik lig gelukkig vrijwel nooit ergens wakker van, maar ik zie wel drie obstakels op weg naar de omslag naar een duurzame economie. Ten eerste het lage rente beleid van de Europese Centrale Bank. De rente wordt nu voor heel andere doeleinden gestuurd. Er is teveel geld in omloop dat niet in kredietverlening kan worden omgezet. Als tweede ben ik bang voor een gebrek aan diversiteit in de bankwereld door teveel gestandaardiseerde regelgeving. Er moet ruimte blijven voor gespecialiseerde banken en niche instellingen. Het laatste obstakel, en daar lig ik wel een beetje wakker van, is de trage invoering van de duurzaamheidsagenda. We moeten als samenleving veel proactiever zijn ten aanzien van zaken als klimaatverandering. Erop vertrouwen dat dit probleem zich vanzelf oplost is onverantwoord. We moeten meer daadkracht tonen, meer coalities smeden. Ik zie de gezamenlijke Klimaatverklaring van de banken en een aantal pensioenfondsen in dat opzicht als een positief teken. Maar we moeten als financiële sector nog veel sneller!”

Profiel Peter Blom

Profiel Peter Blom

In onze serie CEO-interviews met bestuursvoorzitters van klanten van KAS BANK spraken wij ditmaal met Peter Blom, sinds 1997 directievoorzitter van Triodos Bank.

Na zijn studie economie werkte Peter Blom (1956) enige tijd voor een van de eerste biologisch-vegetarische eetcafé's in Nederland. In 1980 trad hij in dienst bij de net opgerichte Triodos Bank. In 1989 werd hij benoemd tot algemeen directeur en in 1997 tot directievoorzitter, een functie die hij vandaag de dag nog steeds bekleedt. Verder is hij voorzitter van de Global Alliance for Banking on Values en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Banken. In 2016 werd hij, samen met hoogleraar Arnoud Boot, benoemd tot voorzitter van het Sustainable Finance Lab, een netwerk dat actief nadenkt over ‘een stabiele en robuuste financiële sector die bijdraagt aan een economie die de mens dient zonder daarbij zijn leefmilieu uit te putten’. Verder is hij voorzitter van de BioRaad, het inhoudelijke hart van het Biohuis, de vereniging van biologische boeren en boerinnen in Nederland.

Foto Peter Blom: Onno Roozen

Frank Wuring

Meer weten

Frank Wuring

Segment Manager Wealth & Transaction Banking
+31 (0)20 557 5907