1. Home /
  2. Over ons /
  3. Nieuws /
  4. Staatsobligaties in een rente-afdekkingsportefeuille:...

Staatsobligaties in een rente-afdekkingsportefeuille: hoe gaat u om met uw rente mismatch?

Staatsobligaties vormen traditioneel een groot deel van de beleggingsportefeuille van een pensioenfonds. Maar zijn staatsobligaties wel zo ideaal om het renterisico van de pensioenverplichting af te dekken?

Twee stellingen over de beperkingen van het gebruik van staatsobligaties in een rente-afdekkingsportefeuille en hoe staatsobligaties zo efficiënt mogelijk ingezet kunnen worden.

16 jan 2017

Deel op  

Stelling 1: De meest effectieve renteafdekking bereik je met rente swaps

Ieder pensioenfonds heeft zo zijn eigen redenen voor het bepalen van instrumenten voor de renteafdekking van de pensioenverplichtingen. Een goede afweging tussen rendement en risico is daarbij essentieel. De keuze voor staatsobligaties of rente swaps kan namelijk een significante impact hebben op de dekkingsgraad. Hoe zit dat?

De verplichtingen worden tegen de swaprente gewaardeerd en de staatsobligatierente volgt niet altijd hetzelfde pad. Dit heeft overigens voor pensioenfondsen de laatste jaren positief uitgepakt, omdat de staatsobligatierente veel harder is gedaald dan de swap rente. Hierdoor zijn de pensioenverplichtingen minder hard in waarde gestegen dan de waarde van de staatsobligaties.
In de toekomst kan dit wellicht bij een stijgende rente andersom uitpakken. De staatsobligatierente kan mogelijk harder stijgen dan de swaprente. Hierdoor kan de rentehedge veel minder effectief zijn en de dekkingsgraad lager uitkomen dan verwacht.

Door veranderingen in het renteverschil tussen staatsobligaties en renteswaps kan de impact op de dekkingsgraad bijvoorbeeld groter zijn dan 1% dekkingsgraadpunt. Als de pensioenverplichtingen harder stijgen dan de afdekkingsportefeuille met staatsobligaties, is additioneel rendement noodzakelijk om het verlies te compenseren. Dit kan bijvoorbeeld door het behalen van outperformance. Om 1% dekkingsgraadpunt te compenseren moet bijvoorbeeld de aandelenportefeuille al gauw 3% meer renderen dan de benchmark. Dit is een behoorlijke outperformance.

Om bovenstaande reden is het voor pensioenfondsbestuurders belangrijk om een goede afweging te maken tussen renteswaps en staatsobligaties in de rente-afdekkingsportefeuille. Het kan immers een grote impact hebben op de dekkingsgraad.

Stelling 2: Langlopende staatsobligaties passen beter in een matching portefeuille dan de ‘standaard’ staatsobligatie indices

De gewogen gemiddelde looptijd (duratie) van de meest gebruikte staatsobligatie index/benchmark is ongeveer 6 jaar, terwijl de verplichtingen van pensioenfondsen vaak een duratie tussen de 15 en 30 jaar hebben. Beleggen in een staatsobligatie index biedt afdekking op kortere looptijden, terwijl de pensioenverplichting een veel langere looptijd heeft.

Een voorbeeld: In een reguliere obligatie-index zoals de Iboxx Sovereign valt in de eerste tien jaar ongeveer 60% van het totale renterisico. Terwijl bij een gemiddelde pensioenverplichting maar 6% van het totale renterisico in de eerste 10 jaar valt. Hierdoor ontstaat een looptijd mismatch en ontstaat curve risico. Hierdoor wordt de renteafdekking ook minder effectief.

Indien je als pensioenfonds het renterisico van lange pensioenverplichtingen wil afdekken met kortlopende instrumenten, dan leidt het beleggen in een standaard obligatie-index tot meer transacties. Reden hiervoor is dat het pensioenfonds de afdekking met staatsobligaties een korte looptijd moet tegensluiten om dit vervolgens te verlengen met bijvoorbeeld renteswaps met een langere looptijd.

Hoe kunt u deze kosten vermijden?
Eén mogelijkheid is om staatsobligaties met een langere looptijd af te sluiten. Dit bespaart transactiekosten en het maakt de renteafdekking effectiever. De markt voor deze obligaties is echter minder liquide en er zijn minder vermogenstitels beschikbaar. Hierdoor is de mogelijkheid tot spreiding beperkt. Een andere optie is om uw afdekkingsportefeuille integraal met obligaties en renteswaps in te richten en zo geen tegengestelde transacties te doen in uw renteafdekkingsportefeuille.

Conclusie

Afdekken van het renterisico van de pensioenverplichtingen is een breed begrip. U kunt namelijk kiezen voor renteafdekking met renteswaps of met staatsobligaties. Deze keuze kan een significante impact op uw dekkingsgraad hebben. De staatsobligatierente volgt immers niet altijd hetzelfde pad als de swaprente waarmee de waarde van de pensioenverplichtingen wordt bepaald.
Staatsobligaties hebben een belangrijk nut in een rente-afdekkingsportefeuille, maar om uw renterisico goed over de curve af te dekken is het belangrijk om de looptijd van uw staatsobligaties goed af te stemmen op de looptijd van uw pensioenverplichtingen. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door uw renterisico integraal te beheren met renteswaps en staatsobligaties in één portefeuille. Hierdoor kunt u de renteafdekking zodanig inrichten dat uw pensioenverplichtingen goed over de curve zijn afgedekt. Daarnaast bespaart u transactiekosten, omdat u geen tegengestelde transacties hoeft te doen.

Marcel Kruse, Balance Sheet Management, KAS BANK

Marcel Kruse

Meer weten?

Marcel Kruse

Senior Balance Sheet Manager
+31 (0)20 557 2675