1. Home /
  2. Over ons /
  3. Nieuws /
  4. Het APF is potentieel aantrekkelijk,...

Het APF is potentieel aantrekkelijk, maar let op de details!

Het Algemeen Pensioenfonds is een belangrijke en potentieel aantrekkelijke ontwikkeling voor pensioenfondsen, verzekeraars en werkgevers. Er zijn echter wel de nodige aandachtspunten bij de inrichting en opstart van een Algemeen Pensioenfonds, zoals de btw-positie en vrijstelling van bronbelasting.

10 mrt 2016

Deel op  

De eventuele winst van een APF mag uitsluitend worden aangewend voor verhoging van pensioenaanspraken en pensioenrechten van de belanghebbenden in het APF of voor een ander doel dat zoveel mogelijk overeenkomt met dat van het APF.

Dit artikel is geschreven door Angelique Joosen, Senior Specialist Pensions en Willem-Jan van Veen, Senior Specialist Corporate Tax en Joost Vermeer, Senior Specialist BTW, bij PwC. Meer informatie over het APF en de ideeën van PwC vindt u op apf.pwc.nl.

Het APF kan tot onverwachte beperkingen leiden

De huidige initiatieven in de markt rond het Algemeen Pensioenfonds (APF) zijn vooral van verzekeraars en pensioenuitvoeringsorganisaties. Voor verzekeraars biedt het APF geheel nieuwe commerciële kansen en voor pensioenfondsen is het een mogelijke oplossing in tijden van toenemende governance-druk en de wens tot verdere samenwerking.

Voor de deelnemers en gepensioneerden kan de overgang naar een Algemeen Pensioenfonds (APF) leiden tot lagere kosten en dus tot betere pensioenen. Voor werkgevers is het een goed alternatief ten opzichte van de momenteel relatief dure verzekeringscontracten. Het APF biedt extra mogelijkheden op het gebied van pension accounting.

Zo zijn ondernemingspensioenfondsen (OPF) en bedrijfstakpensioenfondsen (BPF) met elkaar in gesprek om te bekijken of zij met elkaar een APF kunnen vormen. Het is ook mogelijk dat een bestaand ondernemingspensioenfonds zich omvormt tot een APF, wanneer het wenselijk is om het vermogen van dat fonds te splitsen over verschillende kringen (vanwege bijvoorbeeld splitsing van de sponsor) of omdat men als ‘magneetfonds’ voor andere OPF-en wil gaan fungeren.

Zo’n omvorming vindt plaats door middel van een statutenwijziging. Let wel, met alleen een statutenwijziging bent u er nog niet indien het ook de bedoeling is dat het vermogen van het OPF wordt verdeeld over verschillende kringen. Een collectieve waardeoverdracht van de ene kring naar de andere kring ligt dan voor de hand. Hiervoor is echter wel instemming van alle betrokkenen nodig.

Een andere optie voor de omvorming van een OPF naar een APF met meerdere kringen is een juridische splitsing, gevolgd door een fusie. Dat lijkt bewerkelijk, maar er is dan geen instemming nodig van iedere individuele deelnemer/pensioengerechtigde. Daarmee kan het proces wellicht soepeler verlopen.

APF en vennootschapsbelasting

Voor APF-en die momenteel worden opgericht is nú het moment om zich ervan te verzekeren dat het APF voldoet aan de vereisten voor een beroep op de subjectieve vrijstelling als genoemd in de wet op
de vennootschapsbelasting (Wet Vpb). Hiertoe zal sprake moeten zijn van een pensioenregeling conform artikel 1 Pensioenwet, iets waar het APF in principe altijd voor zal kwalificeren.

Daarnaast moet voldaan worden aan de winstbestemmingseis. Hierbij is van belang dat winst uitsluitend mag worden aangewend voor verhoging van pensioenaanspraken en pensioenrechten van de belanghebbenden in het APF of voor een ander doel dat zoveel mogelijk overeenkomt met dat van het APF
(zie doelomschrijving statuten). Daarnaast mag de vergoeding op de lening (indien van toepassing) ter financiering van het weerstandsvermogen niet meer dan 5% bedragen. In geval van een schenking van het weerstandsvermogen door bijvoorbeeld de oprichtende partij, is het raadzaam om een rulingverzoek in te dienen voor vrijstelling van schenkbelasting.

Vrijstelling van bronbelasting

Uit onderzoek door PwC blijkt dat het APF ook internationaal meestal erkend zal worden als pensioenfonds en dus aanspraak kan maken op de vaak gunstiger tarieven voor bronbelasting in belastingverdragen of lokale wetgeving in de landen waarin zij investeert. Wel verdient een aantal internationale aspecten aandacht bij het APF:

1. Transparantie beleggingspools, in verband met gunstigere bronbelastingtarieven;
2. Vermogenswinstbelastingen en transactiebelastingen, omdat toetreding tot een APF in het buitenland veelal als een vervreemding zal worden aangemerkt;
3. Het risico van claims van (buitenlandse) belastingdiensten achteraf en de kring waar de betreffende claim betrekking op heeft, bestaat niet meer.
4. Inhoud van buitenlandse rulings en de benodigde tijd om ze te regelen APF en omzetbelasting

Btw positie

Evenals bij huidige ondernemingspensioenfondsen en bedrijfstakpensioenfondsen bestaat er helaas nog altijd veel onzekerheid omtrent de btw-positie van het APF. Met name de btw-belastbaarheid - of er wel of niet gebruik kan worden gemaakt van een btw-vrijstelling - bij het inkopen van vermogensbeheer en pensioenuitvoering/ administratie, is helaas nog altijd niet uitgekristalliseerd. Het belang van deze discussie zit verscholen in het feit dat de btw op kosten voor een pensioenfonds in beginsel niet aftrekbaar is en dus een extra kostenpost vormt.
Het Ministerie van Financiën houdt vooralsnog een zeer strikte/beperkte toepassing van de btw-vrijstelling aan en meent dat deze diensten over het algemeen btw-belast zijn. Lopende rechtszaken zullen een en ander moeten verduidelijken. Belangrijk voor dit moment is dan ook dat partijen (waaronder het APF en werkgevers die daartoe intreden) eventuele rechten en mogelijkheden op een verlaagde btw-druk veilig stellen en passende acties nemen richting toeleveranciers en/of de Belastingdienst.

Tenslotte: gedegen selectie- en transitieproces

Veel werkgevers en pensioenfondsen overwegen een overstap naar een APF. Dit kan een forse verlaging van de kosten en een vermindering van de governance belasting opleveren. Maar het kan ook tot onverwachte beperkingen leiden. Een gedegen selectieproces met een Request for Proposal (RfP), waarin alle eisen en wensen goed zijn vertaald, zorgt er voor dat de partij wordt geselecteerd die het beste in staat is om de bestaande knelpunten op te lossen en de verhoopte voordelen te realiseren.

Daarnaast is een goed gepland en georganiseerd transitieproces van groot belang voor een geslaagde samenwerking tussen het uiteindelijk gekozen APF en de werkgever/pensioenfonds. Alle tijd en energie die aan de voorbereiding wordt besteed, betaalt zich later dubbel en dwars terug!

Larissa Gabriëlse

Meer weten?

Larissa Gabriëlse

Business Development Director Pensions
+31 (0)20 557 5640