1. Home /
  2. Over ons /
  3. Nieuws /
  4. VPTech is een vreemde eend in de...

VPTech is een vreemde eend in de pensioenbijt

Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel (VPTech) is een redelijk uniek pensioenfonds in Nederland. De opheffingsdatum van het fonds is namelijk nu al bekend. Alle verplichtingen zijn daarom volledig contant afgedekt met een ‘buy & hold’-portefeuille.

Volgens directeur José Suarez Menendez en bestuurder Kees de Wit kan deze methode ook bij ‘gewone’ pensioenfondsen een kostenbesparing op een deel van hun beleggingsportefeuille opleveren.

04 okt 2015

Deel op  


Wat maakt VPTech uniek?

  • Tussen 2000 en 2006 is ca 11% van de grondslag voor het vroegpensioen opgebouwd.
  • Het fonds kent nu ongeveer 43.000 slapende deelnemers en 2000 gepensioneerden.
  • Het vermogen bedraagt zo’n 375 miljoen euro en de dekkingsgraad ligt rond 113%.
  • De portefeuille is voor 98% discretionair belegd, waarvan 90% in een buy & hold-portefeuille, 8% in een passieve index en 2% in hypotheken.

Pensioenfondsen kennen in principe geen einddatum. Er vindt immers een voortdurende instroom van nieuwe deelnemers plaats en de einddatum van de pensioenuitkering is ongewis. Van tevoren valt dus niet te bepalen hoeveel kapitaal noodzakelijk is om aan alle verplichtingen te kunnen voldoen. VPTech heeft als gesloten vroegpensioenfonds geen last van die onzekerheid. Met een duidelijk afgebakende groep deelnemers van 61-65 jarigen en een maximale uitkeringsperiode van vier jaar kent VPTech een zeer voorspelbare kasstroom.

Volledig buy & hold
Het bestuur wilde de portefeuille zodanig inrichten dat hij rekening houdt met het specifieke karakter van het fonds. Om de nominale rechten te kunnen handhaven, een belangrijke wens van de deelnemers, is de volledige cashflow nu al ingekocht, volledig in de vorm van staatspapieren. Hierbij moest niet alleen aan de wens van de deelnemers, maar ook aan de eisen van eenvoud en lage kosten worden voldaan.

Volledig zelf risicodragend
Directeur José Suarez Menendez beseft dat VPTech vanwege haar aard en horizon een vreemde eend is in de bijt van de pensioenwereld. Het fonds is, als enige vroegpensioenfonds in Nederland, volledig zelf risicodragend. Dat maakt het lastig om de beleggingsstrategie te kopiëren naar andere pensioenfondsen. Toch is volgens hem ook binnen de beleggingsportefeuille van pensioenfondsen zeker ruimte om een deel discretionair te beleggen.

“Voor kasstromen die binnen nu en 10 jaar de deur uit gaan is het prima mogelijk om een buy & hold portefeuille in te richten. Daarnaast wordt ook vaak in de vastrentende portefeuille een deel van het staatspapier aangehouden tot de maturity date. Voor het discretionaire deel van de portefeuille is dan geen vermogensbeheerder nodig. Waarom zou je een deel van je portefeuille niet discretionair beheren als het beheer en daarmee de kosten een stuk eenvoudiger en transparanter wordt? Idealiter zou er dan ook ruimte moeten zijn in het wettelijk kader om een buy & hold portefeuille niet op de dagkoers maar meer in lijn met de internationale boekhoudregels te waarderen. Dat dempt ook de ruis die door de dagkoersen wordt veroorzaakt.”

Een ander voordeel van discretionair beleggen is dat het fonds altijd zelf eigenaar blijft van alle stukken. “Dat is juridisch aantrekkelijker en maakt het ook mogelijk om de stukken eventueel te gebruiken als onderpand voor andere delen van de portefeuille of uit te lenen in het kader van securities lending. Je hebt ook meer controle over ESG vraagstukken in je portefeuille dan bij beleggen in een beleggingsfonds,” betoogt Suarez Menendez.

Kostenbenchmark speelt belangrijke rol
Kosten spelen een steeds belangrijker rol in de pensioenwereld. Zowel de toezichthouder als andere belanghebbenden vragen om meer inzicht in de kostenstructuur van pensioenfondsen. In dat verband ziet Suarez Menendez wel degelijk toegevoegde waarde in een onafhankelijke kostenbenchmark voor pensioenfondsen. De Kostenbenchmark van KAS BANK vindt hij een eerste stap in de goede richting.

“De omvang van de data is nu nog te beperkt voor statistisch significante uitspraken. Maar dat groeit vanzelf naarmate over meer jaren wordt gerapporteerd en meer fondsen gaan deelnemen. Meer of minder transparantie is ook een vorm van semantiek. Wat houdt het begrip (kosten) transparantie precies in? En wat zeggen de kosten precies over de relatie met actief of passief beleid en performance?" 

"Hedge funds en private equity funds zijn misschien qua kosten niet erg transparant, maar er zijn partijen in deze sectoren die kunnen outperformen. Toch zijn zij vaak uitgesloten in het beleggingsbeleid van pensioenfondsen. Ook moet gekeken worden of de outperformance bruto of netto is, dus na aftrek van alle kosten. Lang niet alle kosten zijn zichtbaar in de Total Expense Ratio (TER) en dat maakt de TER in feite een waardeloos criterium. Sterker nog, de TER kan ook misleidend zijn. Dat is een voordeel van discretionair beleggen ten opzichte van fondsen. Je weet wat je aan kosten betaalt, er zijn geen verborgen kosten.”

José Suarez Menendez

José Suarez Menendez

José Suarez Menendez is directeur van het Bestuursbureau VPTech.

Een afgebakende doelgroep en einddatum, alle verplichtingen afgedekt en een simpele kostenstructuur. José Suarez Menendez is de eerste om toe te geven dat VPTech geen ‘spannend’ fonds is. “We weten nu al dat de pensioenpot over dertig jaar op is en het fonds opgeheven kan worden.”

Vanuit de gehanteerde rekenmodellen bestaat er bovendien een redelijke kans op indexatie voor alle deelnemers. Dat creëert een beetje een luxe probleem. “Naarmate je langer wacht met indexeren blijft er steeds meer geld over voor de laatste groep deelnemers. Hoe zorgen we er dan voor dat de pot aan het eind zo verdeeld is dat alle ‘cohorten’ een min of meer evenredig deel hebben gekregen? Maar het goede nieuws is dat er iets extra’s te verdelen valt, dus ik denk dat een groot aantal bestuurders ons ‘probleem’ graag zou willen hebben.” 

Kees de Wit

Kees de Wit

Kees de Wit is voorzitter van het bestuur van VPTech.

“Wij doen het als fonds niet slecht. Alle nominale uitkeringen en kosten zijn gematched. Dat betekent dat binnen de portefeuille vrijwel niet meer hoeft te worden gemuteerd. Omdat de structuur zo simpel is, is er geen vermogensbeheerder nodig en blijven de transactiekosten zeer laag. Gelijkblijvende kasstromen geven houvast en je bent niet overgeleverd aan de waan van de dag.”

Bob Meijer

Meer weten?

Bob Meijer

Business Development Manager
+31 (0)20 557 2541