1. Home /
  2. Over ons /
  3. Nieuws /
  4. Kansen en valkuilen bij een maatschappelijk...

Kansen en valkuilen bij een maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid

Pensioenfondsen worden steeds vaker aangesproken op de effecten van hun beleggingen op mens, milieu en maatschappij. Een helder maatschappelijk verantwoord beleggen beleid geeft goede handvatten om hier concreet invulling aan te geven. Wij schetsen een beeld van de mogelijkheden én de valkuilen.

05 jun 2015

Deel op  

Een helder beleid voor maatschappelijk verantwoord beleggen biedt pensioenfondsen volop kansen op een goed rendement.

Dit artikel is een samenvatting van het door Tal Ullmann, Associate Director bij Sustainalytics, geschreven artikel in KAS Selections van juli 2015. Sustainalytics is een onafhankelijk internationaal opererend onderzoeks- en adviesbureau op het gebied van verantwoord beleggen.

Institutionele beleggers nemen duurzaamheidsoverwegingen steeds vaker mee in hun beleggingsbeleid. Algemeen wordt erkend dat macrotrends als klimaatverandering, beprijzing van luchtvervuiling, voedselveiligheid en -zekerheid van invloed kunnen zijn op de waarde en risico’s van de beleggingsportefeuilles. Bovendien verspreidt nieuws zich sneller dan ooit, waardoor de druk van bijvoorbeeld deelnemers van pensioenfondsen op hun bestuur om ‘iets te doen’, toeneemt. Maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid is als een ‘must-have’ in plaats van een ‘nice-to-have’ op de agenda gekomen. Zo verwacht toezichthouders DNB van pensioenfondsen (in het kader van het ‘in control’ zijn) dat zij te allen tijde volledig inzicht hebben in hun beleggingsportefeuille, de zogenaamde ‘look-through’.

Aanscherping van het beleid
Deze ontwikkelingen dragen er mede toe bij dat veel pensioenfondsen op dit moment bezig zijn hun verantwoord beleggingsbeleid nader aan te scherpen. Hierbij valt op dat het in veel gevallen een relatief geïsoleerd onderwerp is, dat wordt uitgewerkt los van de normale beleggingsprocessen of de beleggingscyclus. De ervaring leert dat het lastig is om binnen de organisatie draagvlak te krijgen als het beleid te ver verwijderd is van de dagelijkse praktijk. Dan neemt het risico toe dat stappen worden overgeslagen die nodig zijn om goed geïnformeerde besluiten te kunnen nemen. Op de lange termijn is het beleid dan niet afdoende geborgd, aangezien het niet verankerd wordt in bestaande processen.

Op weg naar een effectief beleid
Een effectief verantwoord beleggingsbeleid dient te zijn gebaseerd op de beleggingsovertuigingen van de organisatie en de normen en waarden van de achterban. De rol van Environmental, Social & Governance (ESG) overwegingen moet hierin expliciet gemaakt worden en dient rekening te houden met zowel marktpraktijken als de bestaande beleggingsprocessen. De keuzes die van invloed zijn op het beleid moeten daarbij direct gerelateerd worden aan het beoogde doel. Dit lijkt logisch, maar wordt in de praktijk vaak uit het oog verloren.

Een effectieve manier om een verantwoord beleggingsbeleid te ontwikkelen, implementeren en monitoren, is aansluiting zoeken bij de normale beleggingscyclus. Hiermee krijgen ESG aspecten een formele plek in de verschillende fases van de besluitvorming die relevant zijn voor het samenstellen van de beleggingsportefeuille. Ook wordt zo voorkomen dat het verantwoord beleggingsbeleid niet aansluit of zelfs tegenstrijdig is met beslissingen die genomen worden tijdens de beleggingscyclus.

Heldere rolverdeling
In de context van pensioenfondsen is het bestuur van het pensioenfonds uiteindelijk verantwoordelijk voor het beleid. Omdat in veel gevallen het vermogensbeheer van pensioenfondsen deels of volledig wordt uitbesteed, is het essentieel om goed in kaart te brengen welke rollen en verantwoordelijkheden de verschillende betrokkenen hebben. Dit varieert van het bestuur en pensioenbureau tot de (externe) risicomanager, de fiduciair manager, de bewaarder, externe beheerders en leveranciers van data en analyses. Hierbij moet goed gekeken worden naar hun competenties en infrastructuur, alsook naar hun rol binnen het proces.

Kansen en valkuilen
Een helder beleid voor maatschappelijk verantwoord beleggen biedt pensioenfondsen volop kansen op een goed rendement. Maar er zijn zeker ook valkuilen te benoemen. Zo bestaat het gevaar dat een te ambitieus beleid in de praktijk slechts gedeeltelijk wordt uitgevoerd. Dit creëert een additioneel reputatierisico.

Gelukkig kunnen deze valkuilen relatief eenvoudig vermeden worden. Ontwikkelen en implementeren van beleid door innovatie en schaalvergroting is inmiddels een kwestie geworden van de juiste stappen volgen en passende partijen selecteren. Door aan te sluiten bij het ‘gewone’ beleggingsproces kunnen pensioenfondsen het maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid op een efficiënte manier meenemen in de besluitvorming. Tegelijkertijd zorgt dit ervoor dat het beleid realistisch en passend is, zodat het effectief geïntegreerd kan worden in de bestaande beleggingsprocessen.

Kansen en valkuilen bij een MVO beleid