1. Home /
  2. Over ons /
  3. Nieuws /
  4. In 2035 is individueel pensioensparen...

In 2035 is individueel pensioensparen de norm

Door de invoering van individueel pensioensparen gaat het business- en verdienmodel van pensioenfondsen, verzekeraars en andere financiële instellingen radicaal veranderen. Dat is althans de stellige overtuiging van de denktank Dutch Economic Forum.

Drie Forum leden gaven op 24 mei 2015 op persoonlijke titel uitleg over de toekomst van de Nederlandse pensioensector en wat dit betekent voor custodians als KAS BANK.

07 jun 2015

Deel op  

Wat is het Dutch Economic Forum?

Wat is het Dutch Economic Forum?

Het Dutch Economic Forum (DEF) voelt zich verantwoordelijk en neemt actie om nieuwe ideeën te ontwikkelen en veranderingen te stimuleren waarbij niet alleen de economie en het geld centraal staan, maar ook de mens, zijn geluk, welzijn en behoeften. Het Forum richt zich in het bijzonder op noodzakelijke veranderingen in de maatschappij op het gebied van Pensioen, Zorg en Wonen. Alle leden van het Forum nemen op persoonlijke titel aan de discussies deel.

V.l.n.r: Peter van Solinge, Sybrand Nauta en Falco Valkenburg.

"Zonder duidelijke toekomststrategie heeft Nederland straks vooral een mooie toekomst achter zich."

Sybrand Nauta

Volgens Sybrand Nauta zijn alle drie de elementen voor een Derde Industriële Revolutie – techniek, communicatie en mobiliteit – aanwezig. Het wachten is op het moment dat deze drie elementen ook allemaal met elkaar verbonden worden. En dat moment gaat sneller komen dan wij nu denken. De ontwikkelingen gaan al in sneltreinvaart. We leven steeds langer, de arbeidsmarkt flexibiliseert, baanzekerheid verdwijnt, intelligente robotten zullen steeds meer taken van mensen overnemen, big data spelen een cruciale rol in ons dagelijks bestaan. Het traditionele lineaire denken over de toekomst is daarom achterhaald. ALM studies zullen bijvoorbeeld rekening moeten houden met het feit dat de levensverwachting enorm gaat toenemen in plaats van te rekenen met keurige stapjes van telkens een paar jaar.

Door alle matschappelijke veranderingen verliezen bestaande business modellen hun geldigheid. Waar verdienen banken en providers als KAS BANK hun geld dan nog mee? Hoe gaan pensioenfondsen straks de pensioenen nog betalen? Hoe verdienen we in de toekomst überhaupt ons geld als de robotisering van de samen leving nog verder doorzet? Op die vragen moet de samenleving antwoorden gaan geven. Bedrijven en instituties die niet over deze veranderingen nadenken, missen anders onherroepelijk de boot.

"Er zijn nog teveel ‘gevestigde belangen’ die uitstelgedrag voor verandering bevorderen."

Falco Valkenburg

Zelfstandig actuaris Falco Valkenburg ging vervolgens dieper in op dat pensioenstelsel van de toekomst. Volgens Valkenburg zou de discussie vanuit een holistische benadering eerder moeten gaan over ‘clarity’ dan over grotere buffers. 

Als voorbeeld van een andere manier van denken besprak Valkenburg o.a. het pensioenstelsel van Singapore. Dat land kent een systeem van individuele spaarpotten binnen een nationaal spaarsysteem. Een bepaald percentage van het inkomen wordt verplicht in een door de overheid opgezet spaarfonds gestort. Zo blijft de collectiviteitsgedachte bestaan. Binnen het fonds kan het ingelegde geld belegd worden in ‘potten’ voor pensioen, ziektekosten en wonen. Tussen die potten kan gedurende het leven geschoven worden. Het pensioengeld wordt daarmee direct maatschappelijk nuttig ingezet.

Nederland is volgens Valkenburg nog niet zover. Maatregelen als het FTK noemde hij ‘gerommel in de marge’. Het thema pensioenen moet  ‘dichter bij de eigen leefsituatie’ worden gebracht. Ook zou breder naar het totale pensioenplaatje gekeken kunnen worden: pensioen, spaargeld, eigen huis, een erfenis.

In een ‘houtkoolschets’ schetste hij de toekomstige inrichting van ons pensioenstelsel. Daarin staat het individu in plaats van het collectief centraal. De solidariteitsgedachte blijft gehandhaafd door de eerste pijler, de AOW, op te trekken naar een niveau dat boven het huidige bestaansminimum ligt. De AOW leeftijd moet daarvoor wel nog verder omhoog naar bijvoorbeeld 75 jaar. De tweede en derde pijler van het stelsel worden puur individueel. Op die manier blijft het pensioenstelsel betaalbaar en neemt de keuzevrijheid over de invulling van het gespaarde geld toe. Zo kan in een bepaalde levensfase worden besloten om het geld aan te wenden voor de aankoop van een huis of de inkoop van extra zorg. De rol van pensioenfondsen als collectieve inkomensverzekering is daarmee feitelijk voorbij.

"De verplichting tot het opbouwen van pensioen blijft wel bestaan, maar krijgt veel meer de vorm van ‘total reward’-denken en sparen voor diverse doeleinden."

Peter van Solinge

DB-regelingen zijn in 2035 volledige volledig verdwenen wegens te duur. Hetzelfde geldt voor de verplichtstelling, die waarschijnlijk al in 2020 verdwijnt. De verplichting tot het opbouwen van pensioen blijft wel bestaan maar krijgt veel meer de vorm van ‘total reward’-denken en sparen voor diverse doeleinden. Ook de collectiviteit blijft bestaan in de vorm van gezamenlijke inkoop van o.a de administratie en uitvoering van individuele regelingen.

De tweede pijler wordt geheel vrijwillig. Het hele stelsel wordt ook steeds transparanter worden door de technologische vooruitgang. Iedere burger krijgt een eigen ‘dashboard’ om de ontwikkeling van zijn spaarpotten in de gaten te houden.

Voor marktpartijen als KAS BANK betekent dit een omschakeling in denken. Wat wordt het verdienmodel als de huidige inrichting van ons pensioenstelsel met collectief bewaarde en geadministreerde waarden verdwijnt?

Door de consolidatie binnen de pensioensector zal het aantal marktpartijen dat zich met pensioenen bezighoudt sowieso sterk teruglopen richting 2035. Daarnaast krijgen aanbieders en uitvoerders directe concurrentie van nieuwe, ‘supranationale’ marktpartijen als Google, Apple en Alibaba. Zij beschikken over enorme hoeveelheden big data die hen in staat stellen om de ‘levensloop’ van individuen steeds nauwkeuriger in kaart te brengen. Op grond daarvan kunnen zij dan advies geven over de ‘beste’ besteding van hun geld plus een alternatief in de vorm van bijvoorbeeld Google Pensions.

Europa wordt voor providers als KAS BANK nog belangrijker. Ook zal de bank zich meer moeten richten op de bewaarneming, bescherming en het ontwikkelen van individuele waarden. Evenals op het ontwikkelen van de bijbehorende tools om de risico’s en waardeontwikkeling inzichtelijk te maken. Stil blijven zitten is hoe dan ook geen optie. Want de toekomst is al begonnen en komt sneller dichterbij dan menigeen denkt.

Mark van Weezenbeek

Meer weten?

Mark van Weezenbeek

Managing Director
+31 (0)20 557 5483