1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Prinsjesdag pensioenvisie

Prinsjesdag pensioenvisie

Op deze Prinsjesdag refereerde Koning Willem-Alexander in de jaarlijkse troonrede naar het pensioenakkoord. Na jarenlang polderen ligt er een principeakkoord over pensioenen en is de eerste stap gezet naar een toekomstbestendig pensioenmodel. Kortom, tijd om het geheugen weer even op te frissen over het pensioenakkoord.

17 sep 2019

Deel op  

Het (principe) pensioenakkoord

Belangrijke veranderingen in het pensioenakkoord betroffen de afschaffing van de doorsneepremie, wat er toe leidt dat alle deelnemers per ingelegde euro dezelfde pensioenrechten opbouwen. Daarnaast is er een tweetal varianten gepresenteerd, waarbij de eerste variant gelijkenissen vertoont met de huidige DC regelingen. Binnen DC regelingen wordt in individuele potjes kapitaal opgebouwd. Binnen de tweede variant wordt een volledig voorwaardelijk pensioen opgebouwd. Binnen deze variant zullen minder zekerheden worden afgegeven in vergelijking met het huidige contract en beweegt het opgebouwde pensioen meer één-op-één mee met de beleggingsresultaten. Daarbij geldt dat er geen expliciete garanties zijn op de hoogte van de uitkering bij pensionering. Ook is de verwachting dat de bepaling van betrouwbaarheidsniveaus -zoals de 97,5% van het Vereist Eigen Vermogen- vervalt onder het nieuwe contract.


Het (principe) pensioenakkoord is vormgegeven waarbij naast de pensioenen ook bredere arbeidsmarkt gerelateerde onderwerpen worden aangeraakt, zoals de minder sterk stijgende AOW leeftijd en de introductie van een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Maar ook maatregelen voor zware beroepen en de ontwikkeling van een leven lang ontwikkelen programma maken onderdeel uit van het principeakkoord. Uiteindelijk is het doel om het pensioenstelsel toekomstbestendiger te maken, in een tijd waarin de arbeidsmarkt een stuk dynamischer is dan grofweg 20 jaar geleden.


Nieuw advies van de Commissie Parameters

Het advies van de Commissie Parameters benoemt een tweetal hoofdzaken, namelijk dat de rendementen waarbij gerekend worden fors omlaag gaan en dat de Ultimate Forward Rate (UFR) methodiek aangepast wordt. Deze wijzigingen beïnvloeden zowel het bestaande als het voorgestelde nieuwe stelsel. In het huidige stelsel leiden de lagere rendementen ertoe dat een herstelplan minder snel gehaald wordt. Dit betekent weer dat er vaker en eerder gekort zal moeten worden. De lagere rendementen leiden verder zowel in het bestaande als in het voorgestelde stelsel tot een stijging van de kostendekkende premie. Tenslotte zal het ophogende effect van de Ultimate Forward Rate (UFR) fors verlaagd worden. Dit zal per saldo leiden tot lagere dekkingsgraden van pensioenfondsen, zowel in het huidige als het nieuwe contract.


Ontwikkelingen op de financiële markten

En net nu al deze wijzigingen zijn aangekondigd blijft de rente maar dalen. In de afgelopen zomer daalde de 30-jaars swaprente met circa 50 basispunten en was deze zelfs een korte tijd negatief. Deze daling van de rente heeft als gevolg dat de verplichtingen stijgen van het pensioenfonds waardoor per saldo de dekkingsgraad daalt. Een vervelend bijeffect is ook dat de nieuwe UFR methodiek een grotere negatieve impact op de dekkingsgraad zal hebben op de lagere rentestanden. De Pensioenfederatie heeft hiervoor gewaarschuwd in een onlangs gepubliceerde ‘Position Paper’ welke namens de pensioenfondsen is opgesteld. Zij waarschuwen daarbij dat bij pensioenfondsen met een jonge populatie de dekkingsgraad tot wel 10%-punt kan dalen op basis van de huidige rente. En dat is veel forser dan aanvankelijk gedacht, in eerdere publicaties ging het over slechts enkele procentpunten dekkingsgraad.


Voorwaardelijke kortingen op de loer

Bovendien is de kans op een korting per einde jaar voor een aantal fondsen zeer waarschijnlijk. Dekkingsgraden zijn in de afgelopen maanden gedaald tot een niveau waarop pensioenfondsen niet binnen de gestelde tien jaar zullen herstellen waardoor voorwaardelijke kortingen op de loer liggen. Met name de grote fondsen (ABP en PFZW) stevenen af op deze kortingen en vragen de politiek om tijdelijke aanpassingen van de -in hun ogen- te stringente regels omtrent kortingen. Zij wijzen daarbij op extreme marktomstandigheden waarbij met name de ECB met haar opkoopbeleid de rente zou hebben beïnvloed. Tenslotte dreigen GroenLinks en de PvdA met het intrekken van hun steun voor het principeakkoord wanneer Minister Koolmees de dreigende kortingen per einde jaar niet voorkomt.


Waartoe zullen deze ontwikkelingen leiden?

Al met al nog een hele kluif om tot het principeakkoord verder uit te werken en concreet te maken. Door recente marktontwikkelingen lijken kortingen voor miljoenen deelnemers onafwendbaar, waardoor tegelijk de brede steun waarvan sprake was in juni langzaam maar zeker lijkt af te brokkelen.
Tijdens de troonrede werd duidelijk dat een pensioenakkoord hard nodig was. Voor nu is het uitkijken naar wat de Algemene Beschouwingen in petto hebben en in hoeverre er meer duidelijkheid komt over de tijdslijnen en implementatie van het nieuwe pensioenakkoord.

Monique Jager-Smeets

Meer weten over het pensioenakkoord?

Monique Jager-Smeets

Hoofd Risk Solutions
+31 (0)20 5572402