1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Passief beleggen op basis van een...

Passief beleggen op basis van een benchmark, waar moet je op letten?

Al geruime tijd neemt de interesse in en de implementatie van passieve mandaten toe onder pensioenfondsen.
Passief beleggen, in tegenstelling tot actief beleggen, is het beleggen op basis van een benchmark. Deze benchmark wordt bij deze manier van beleggen ‘gevolgd’ door het kopen van de verschillende effecten in de benchmark. Bij passief beleggen bestaan er veel verschillende vormen en zijn er ook mengvormen waarbij er voor een gedeelte van de portefeuille actieve posities worden ingenomen ten opzichte van of naast de benchmark. Daarnaast zijn er ook vormen waarbij er ‘passief’ wordt belegd in vooraf gedefinieerde sectoren of aandachtsgebieden (factor beleggen).

02 jul 2019

Deel op  

In dit artikel  geef ik aandacht aan passief beleggen in de puurste vorm van deze beleggingsstijl: het volgen van een vooraf gekozen benchmark zonder dat er af wordt geweken van deze benchmark. Bij passief beleggen als beleggingsvorm is er grofweg een onderscheid te maken tussen een discretionair passief mandaat en een fondsstructuur met een passieve beleggingsstijl.

Beleggingsfondsliquiditeit en de mogelijkheid om op een relatief simpele methode en met een relatief kleine omvang van de investering een (uitgebreide) benchmark te volgen is voor veel pensioenfondsen de reden om te kiezen voor een beleggingsfonds boven een eigen passief mandaat.  Aan de andere kant biedt een beleggingsfonds wel minder tot geen vrijheid om zaken zelf te bepalen of te profiteren van een specifieke belastingstatus.

Wanneer u kiest voor een beleggingsfonds zijn er ook een aantal zaken waar u als pensioenfonds over na dient te denken en vanuit een risicomanagement perspectief een onderbouwde mening over dient te hebben. Dit zijn de vier belangrijkste aandachtspunten op een rij om een goed onderbouwde keuze te maken.

1. Volledige replicatie of synthetische posities:

1. Volledige replicatie of synthetische posities:

Wordt de index die door een beleggingsfonds wordt gevolgd volledig gerepliceerd, dus bezit het fonds daadwerkelijk alle effectenregels uit de index of word er gebruik gemaakt van derivaten om op een ‘synthetische’ manier posities te creëren?

Wanneer er geen derivaten worden gebruikt voor het creëren van posities, wordt er dan via derivaten misschien wel gebruik gemaakt van leverage in het fonds?

Synthetische posities of het gebruiken van leverage is geen enkel probleem wanneer u als pensioenfonds hiervan op de hoogte bent en dit past binnen de restricties van uw beleggingsbeleid/risicokader. Maar op basis van uw risicokader en/of beleggingsrestricties kunnen synthetische posities of het hebben van leverage niet zijn toegestaan, waardoor u in bepaalde beleggingsfondsen niet voldoet aan uw eigen beleid!

2. Uitlenen van effecten

2. Uitlenen van effecten

In veel beleggingsfondsen is het toegestaan dat het fonds de effecten die het bezit uitleent aan andere partijen in de markt, genaamd Securities Lending. Hier is niks vreemds aan en nog steeds is de markt voor het uitlenen van effecten zeer omvangrijk en speelt deze markt een belangrijke rol bij het creëren van liquiditeit op markten. Als pensioenfonds dient u zich wel de vraag te stellen of het uitlenen van effecten is toegestaan op basis van uw beleggingsbeleid, want ondanks het feit dat het uitlenen van effecten op grote schaal gebeurt zijn er ook goede argumenten voor u als pensioenfonds om het uitlenen van effecten uit te sluiten.

Wanneer het uitlenen van effecten is toegestaan binnen het beleggingsbeleid van het pensioenfonds is het toch goed om in meer detail te kijken naar de fee split die binnen het beleggingsfonds wordt gehanteerd. Met fee split wordt bedoeld welk gedeelte van de opbrengsten van het uitlenen van effecten ten goede komen aan de beleggers in het fonds en welke inkomsten terugvloeien naar de manager van het fonds. Daarnaast dient u af te wegen of de risico’s voor u als belegger in het fonds opwegen tegen de inkomsten en of er sprake is van een eerlijke verdeling van de opbrengsten, naar uw eigen maatstaven. Tenslotte is het goed te realiseren dat de extra inkomsten uit het uitlenen van effecten niet worden meegenomen in de benchmark, hierdoor kan het uitlenen van effecten een positief effect hebben op de performance van uw indexmandaat en zorgen voor outperformance.

3. Proxy Voting – uw stem uitoefenen

3. Proxy Voting – uw stem uitoefenen

Veel beleggingsfondsen met een ESG signatuur stemmen op basis van het ESG beleid van het fonds op de aandeelhoudersvergaderingen (proxy voting) van de bedrijven die in het fonds (en dus de benchmark) zijn opgenomen. Maar is het ESG beleid dat wordt gevolgd door het fonds, en specifiek het stembeleid, wel in overeenstemming met uw eigen ESG beleid en/of overtuigingen. Discrepantie tussen uw eigen beleid en het beleid van het fonds kan zorgen voor problemen bij de governance van uw pensioenfonds en in de verantwoording naar uw deelnemers.

4. Belasting vrijstelling en -terugvordering

4. Belasting vrijstelling en -terugvordering

Misschien wel het belangrijkste financiële aandachtspunt is hoe er door een beleggingsfonds wordt omgegaan met belastinginhouding en in hoeverre er sprake is van dividendlekkage. Aangezien veel beleggingsfondsen staan geregistreerd als een buitenlandse beleggingsentiteit (bijv. in Ierland) is er in veel gevallen sprake van een gunstige belastingstatus. Echter blijft een beleggingsfonds een fonds waarbij er geen sprake is van fiscale transparantie (de achterliggende beleggers zijn niet bekend bij de belastingdienst), hierdoor kan het voorkomen dat u als pensioenfonds niet wordt afgerekend tegen de in Nederland op u van toepassing zijnde 0% belastingvoet, maar kan er een hoger tarief worden gerekend. Dit wordt dividendlekkage genoemd. Aangezien Nederland één van de meeste (bilaterale) belastingverdragen heeft met andere landen, kan dividendlekkage of het niet belast worden op basis van het in Nederland geldende belasting tarief aanzienlijke (verborgen) kosten met zich mee brengen.

Steeds vaker is er echter de mogelijkheid bij een beleggingsfonds  om zelf aanvullend nog belasting terug te vragen tot het 0% tarief (waar van toepassing) of wordt getracht om zo dicht mogelijk bij het 0% tarief voor pensioenfondsen te komen. Maar hoeveel werk moet u hier zelf voor doen, wat zijn hier de kosten van, wat is de looptijd en hoe effectief is het zelf terugvorderen?

Het meenemen van dividendlekkage als onderdeel van uw beslissing om te beleggen in een beleggingsfonds is zeer belangrijk, want de kosten van de lekkage kunnen aanzienlijk zijn waardoor ook het kostenplaatje van dit type belegging er opeens heel anders uit kan zien.

Met de introductie van index bewaren bieden wij pensioenfondsen op een innovatieve wijze het beste van beide methodes om passief te beleggen!

Bij index bewaren wordt de inhoud van een door het pensioenfonds gekozen benchmark gecreëerd en bewaard via een geautomatiseerde infrastructuur. Aanpassingen in de inhoud van de benchmark worden ook automatisch doorgevoerd, waardoor u ondanks het discretionaire karakter toch profiteert van het automatisch volgen van een benchmark.  

Echter is deze oplossing geen (markt verhandeld) beleggingsfonds maar een discretionaire portefeuille op naam van het pensioenfonds. Hierdoor heeft u als pensioenfonds de volledige zeggenschap over aanpassingen in de benchmark en/of het mandaat, zonder dat dit ingewikkeld of kostbaar is. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het toepassen van een specifiek ESG beleid op een veel gebruikte benchmark (zoals de MSCI World), het zelf stemmen bij aandeelhoudersvergaderingen op basis van de visie en overtuiging van het pensioenfonds, het zelf bepalen van de restricties rondom het uitlenen van effecten maar bovenal ook aan een voordeel bij de belasting inhouding en waar nodig belasting terugvordering op basis van de unieke belastingentiteit dat een pensioenfonds is binnen het Nederlands recht.

Met index bewaren van KAS BANK profiteert u als pensioenfonds zowel van de voordelen van een discretionair mandaat als van de karakteristieken die een beleggingsfonds zo interessant maken als beleggingstype.

Mocht u met ons van gedachten willen wisselen over passief beleggen en/of onze index bewaren dienstverlening, neem dan contact op met mij, Matthijs Verweij.

Interesse? Hier kunt u de Index Bewaren brochure downloaden
Matthijs Verweij

Meer weten? Neem contact met mij op!

Matthijs Verweij

Business Development Manager
+31 (0)20 557 2629