1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. SFTR reduceert systeemrisico en...

SFTR reduceert systeemrisico en vergroot transparantie

De wereldwijde financiële crisis van 2008 liet zien dat er grote hiaten in de regelgeving zaten. Er was sprake van slecht toezicht, ondoorzichtige markten en veel te complexe producten in het financiële stelsel. Sindsdien heeft de EU een reeks maatregelen genomen om het bankenstelsel meer solide en stabiel te maken, onder andere door het stellen van strengere kapitaalvereisten, regels voor beter bestuur en betere toezicht- en resolutieregimes.

Eén van de genomen maatregelen is de Securities Financing Transactions Regulation (SFTR). De SFTR-verordening zal naar verwachting in het tweede kwartaal van 2019 in werking treden. Wat zijn de laatste ontwikkelingen rond SFTR en wat is de mogelijke impact van de uiteindelijke implementatie op uw organisatie?

07 aug 2018

Deel op  

Wat zijn SFTs?

SFT’s (securities financing transactions) spelen, samen met andere gelijksoortige financieringsstructuren en re-hypothecatie, wereldwijd een cruciale rol in het financiële systeem. Een SFT bestaat uit een transactie waarbij niet-eigen activa gebruikt worden om financieringsmiddelen mee te verkrijgen. Met andere woorden, SFT's zijn transacties waarbij effecten worden gebruikt om contanten of andere effecten, te lenen. SFT's werken ongeveer als leningen tegen onderpand. In de praktijk omvat dit meestal het uitlenen of inlenen van effecten en commodities, repo's of reverse repo's, buy-sell back transacties en vice versa, margin finance en onderpand en liquidity swaps. 

De duistere kant van de financiële markt elimineren

Tijdens de financiële crisis hadden regelgevers en toezichthouders moeite om te anticiperen op de risico's van securities financing. Dit kwam voornamelijk door een gebrek aan gegevens, en zonder data geen inzicht. De G20 bevestigde meerdere malen dat de overkoepelende doelstelling van de SFTR is om de “duistere kant” in de financiële sector, die een potentiële impact heeft op systeemrisico's, te elimineren. En om daarnaast de onderdelen die vanuit het ontduiken van regelgeving zijn ontstaan uit te schakelen (de zgn. “regulatory arbitrage”). Door de regulering van en het toezicht op alle systeemrelevante financiële instellingen, instrumenten en markten uit te breiden moet, met het in werking treden van de SFTR, dit worden tegengegaan.  

De crisis van 2008 maakte ook duidelijk dat de transparantie verbeterd moest worden en dat niet alleen op de traditionele banksector moet worden toegezien, maar ook op gebieden waar niet-bancaire kredietactiviteiten plaatsvinden, het zogenaamde "schaduwbankieren". Schaduwbankieren wordt omschreven als "kredietbemiddeling waarbij entiteiten en activiteiten zijn betrokken die (geheel of gedeeltelijk) buiten het reguliere banksysteem geplaatst kunnen worden". De reikwijdte van de voorgestelde verordening is daarmee zeer breed.

Het melden van transacties onder SFTR is vergelijkbaar met EMIR-rapportage

In januari 2014 publiceerde de Europese Commissie (EC) daarom de SFTR om de verslaglegging over SFT's te reguleren, de transparantie te vergroten en betere regelgeving voor schaduwbankieren in te voeren. Dit deed de commissie op basis van aanbevelingen van de Financial Stability Board (FSB) en het European Systemic Risk Board (ESRB). Vanaf het 2e kwartaal van 2019 zijn ondernemingen verplicht hun SFT's te melden bij een door de EU goedgekeurde centrale databank, ook wel bekend als een Trade repository. Bovendien moeten overkoepelende ondernemingen van UCITS (instellingen voor collectieve belegging in effecten) en AIF’s (alternative investment funds) periodieke verslagen aan beleggers verstrekken wanneer zij SFT's en soortgelijke financiële constructies gebruiken.

De SFTR-rapportage van transacties is grotendeels identiek aan de EMIR-rapportage, in die zin dat er een tweezijdige T+1-rapportage vereist is, er vergelijkbare indelingen van tegenpartijen zijn en tegenpartijen verplicht zijn om één rapportage met de volledige dataset naar de ESMA (European Securities and Markets Authority) te sturen. NB: KAS BANK levert al EMIR-rapportages aan diverse klanten die voldoen aan de EU-regelgeving.

Op welke bedrijven heeft dit effect?

De EU heeft de SFTR-verordening vastgesteld om de transparantie van SFT's te vergroten door de eis te stellen alle SFT's (behalve die met centrale banken worden gesloten) aan de Trade repository’s te rapporteren. Om aan de nieuwe regelgeving te voldoen moet informatie over het gebruik van SFT’s in periodieke verslagen en pre-investeringsdocumenten aan beleggers worden verstrekt. En wanneer onderpand wordt hergebruikt, moeten bedrijven de risico's daarvan bekendmaken.

De SFTR zal derhalve gevolgen hebben voor een grote verscheidenheid aan ondernemingen, waaronder banken, investment managers, CCP’s en CSD’s, verzekerings- en herverzekeringsondernemingen, pensioenfondsen, UCITS en AIF en niet-financiële tegenpartijen

Transparantie op SFT’s vergroten

In het voorstel worden UCITS  en AIF’s expliciet genoemd in die zin dat deze (ook) beïnvloed worden door de nieuwe verordening. Wanneer de tegenpartij een UCITS of een AIF is, geldt de rapportageverplichting voor haar beheermaatschappij in plaats van voor het fonds zelf. 

UCITS

The undertakings for the collective investment of transferable securities, of UCITS, is een regelgevend kader van de Europese Commissie dat een geharmoniseerd stelsel voor het beheer en de verkoop van beleggingsfondsen in heel Europa tot stand brengt. UCITS-fondsen kunnen in Europa worden geregistreerd en wereldwijd aan beleggers worden verkocht op basis van uniforme regelgeving en beleggersbescherming. UCITS-fondsenverstrekkers die aan de normen voldoen, zijn in de afzonderlijke Europese landen vrijgesteld van nationale regelgeving.

AIF

Een alternative investment fund (AIF) is een beleggingsmaatschappij of een beleggingsfonds. AIF’s bieden de mogelijkheid om deel te nemen in een fonds voor collectieve beleggingen, zodat de deelnemers in de opbrengst van de beleggingen delen. In de huidige Europese wetgeving worden twee soorten instellingen voor collectieve belegging onderscheiden: UCITS en instellingen voor collectieve belegging die niet als UCITS kunnen worden aangemerkt (de Alternative Investment Funds). De UCITS-richtlijn reguleert (beheerders van één of meer) UCITS. De AIFM-Richtlijn regelt beheerders van één of meer Alternative Investment Funds (AIF). In Nederland is de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de vergunningverlenende instantie voor beide typen beleggingsinstellingen. DNB adviseert de AFM of een beleggingsinstelling voldoet aan de prudentiële vereisten van de Wet op het Financieel Toezicht (Wft).

Verwachte uitdagingen voor de sector bij de uitvoering van SFTR

Wanneer de SFTR van kracht is, moeten ondernemingen SFT's aanmelden bij een EU-Transactieregister. Informatie over SFT's moet tot ten minste vijf jaar na voltooiing, wijziging of beëindiging, worden bewaard. Bovendien moeten transacties uiterlijk T + 1 worden gerapporteerd. Daarnaast heeft de verordening ook tot doel om minimumnormen vast te stellen voor de waardering van onderpand om te voorkomen dat potentiële zwakheden in de balansen van financiële instellingen worden verhuld. Hoe groot is de kans dat dit inzicht verkregen wordt? 

Er zijn immers nog steeds discussies over wat het daadwerkelijke succes is van EMIR. Daar ging het immers ook over systemic risk monitoring specifiek voor derivaten. Als we kijken naar de ontwikkelingen van EMIR en de impact op de financiële markt dan lijkt het er toch op dat EMIR de (financiële) wereld een stukje veiliger heeft gemaakt.

Aangezien SFTR ook tot doel heeft het bankenstelsel te verbeteren door het solider en stabieler te maken, is een positieve verwachting van het effect van SFTR niet onterecht. Het lijkt erop dat SFTR shadow banking minder diffuus zal maken. De zgn. “bank-like activities” goed meenemen in het toezicht is een loffelijk streven. Wij denken dat net als EMIR ook SFTR de financiële wereld een stukje veiliger zal maken. Vanuit Risk management-perspectief zijn de grootste risico’s immers de risico’s die je niet kent (“the unknowns”) en SFTR zal transparantie creëren die het managen van de risico’s zal verbeteren.

In aanloop naar de livegang van 2019 zal er de komende maanden meer informatie over de verordening worden verstrekt. Wij houden u in de tussentijd op de hoogte van interessante ontwikkelingen.

SFTR’s impact op de markt

Een overzicht van de vereisten onder de verschillende verordeningen:

  EMIR SFTR (beoogd) MiFID
Aantal velden 129 153 (product- en
rapportafhankelijk)
65
Reikwijdte Derivaten (OTC & ETD) Securities financing
transactions
Alle “financiële instru-
menten” (grofweg het
meeste van de derivativen
en geldproducten en SFTs
die niet onder SFTR vallen)
Type rapportage Trade/Position Trade/Position/
Collateral/Reuse
Transactie
Doel van verordening Structureel toezicht op risico’s Structureel toezicht op risico’s Marktmisbruik/Markttoezicht
Rapporteren aan

Trade Repository (TR)
Zodra een rapport
geaccepteerd is door
een TR is voldaan aan
de rapportageplicht. De TR 
rapporteert vervolgens aan
NCA’s, ESMA en Centrale
Banken 

Trade Repository (TR)
Zodra een rapport
geaccepteerd is door
een TR is voldaan aan
de rapportageplicht. De TR 
rapporteert vervolgens aan
NCA’s, ESMA en Centrale
Banken 
Nationaal bevoegde
instantie, direct of via
een Authorised
Reporting Mechanism
(ARM)
TR/ARM
Toezichthouder
 ESMA ESMA Nationaal bevoegde autoriteit
(bijv. AFM/DNB voor NL)
Dagelijkse
taxatierapporten
Ja Ja Nee

Bron: Addressing SFTR's Industry Impacts - the vital role of trade repositories (The Field Effect, DTCC)

Henk Brink

Wat zijn voor u de gevolgen van SFTR?

Henk Brink

Senior Market Intelligence Specialist
+31 (0)20 557 5327