1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Hoeveel onderpand moet minimaal...

Hoeveel onderpand moet minimaal worden aangehouden om aan de onderpandvraag te voldoen?

In de eerste twee blogs van deze collateral managementserie, stonden de ontwikkelingen op gebied van regelgeving bij collateral management centraal. Daarnaast is ingegaan op hoe collateral management werkt en wat de vereisten zijn voor de afspraken rondom onderpand in een Credit Support Annex (CSA). Alleen, hoeveel onderpand beschikbaar moet zijn om “altijd” voldoende onderpand beschikbaar te hebben is nog niet besproken. Deze vraag wordt in deze blog in meer detail onderzocht.

19 nov 2018

Deel op  

Hoeveel beschikbaar onderpand moet worden aangehouden?

Collateral management wordt, zoals beschreven in deze blogserie, belangrijker. Een veel gehoorde vraag vanuit onze klanten is: hoeveel onderpand moet ik beschikbaar hebben als ik altijd aan de onderpandvraag wil kunnen voldoen? Een vaak gehanteerde vuistregel is dat er sprake is van voldoende onderpand als de waarde van het beschikbare onderpand tussen de 5% en 10% van de nominale exposure ligt, wanneer we het hebben over vreemde valuta-exposure. In het eerste deel van deze blog wordt onderzocht of dit percentage op een horizon van 20 jaar voldoende is, of kom je met deze vuistregel dan in situaties waarin een tekort aan onderpand ontstaat of kan ontstaan? Of is met deze vuistregel het beschikbare onderpand juist te ruim genomen en zou je met minder onderpand toekunnen?
In het tweede deel van de blog wordt dit vraagstuk op een alternatieve manier bekeken. Niet het cumulatief benodigde onderpand staat centraal, maar juist het onderpand dat dagelijks moet worden gestort. Je hoeft immers niet 20 jaar een buffer aan te houden voor slechts één dag of aantal dagen waarin je het volledige beschikbare onderpand nodig hebt. Het antwoord op deze vraag wordt in het tweede deel van deze blogserie gegeven.

Onderzoeksmethodiek

Beide vragen kunnen worden beantwoord door voor een fictieve beleggingsportefeuille op een horizon van 20 jaar (1997-2017) dagelijks het benodigde onderpand te berekenen. Het dagelijks benodigde onderpand is gelijk aan de marktwaarde van de valutacontracten. Je bent immers onder de EMIR-wetgeving verplicht onderpand te storten over de marktwaarde van het valutatermijncontract. In het onderzoek wordt uitgegaan van maandelijks afsluiten van valutatermijncontracten met een looptijd van 1 maand. Maandelijks worden deze contracten doorgerold met dezelfde exposure van USD 100 mln. Na het doorrollen van de valutatermijncontracten is de waarde van de contracten gelijk aan nul en daarmee het uitstaande onderpand ook.

Voldoet een onderpandbuffer van 5% – 10%?

In Grafiek 1 staat het totaal benodigde onderpand uitgedrukt als percentage van de afgedekte valutaexposure. Dit is gelijk aan de nominale waarde van de valutatermijncontracten. In deze analyse zijn we uitgegaan van USD 100 mln nominaal exposure. Een percentage van 5% betekent in de berekening dat USD 5 mln aan onderpand uitstaat bij de tegenpartij. Een negatief percentage betekent dat er netto onderpand ontvangen wordt van de tegenpartij.


Grafiek 1: Percentage onderpand bij een maandelijkse doorrol van een USD valutahedge met een exposure van 100 mln. USD. 

De volgende observaties kunnen op basis van deze analyse worden gedaan:

  1. Gemiddeld is het benodigd onderpand nihil. Dit is logisch aangezien valutakoersen op lange termijn geen rendement opleveren. Dus het onderpand, gemiddeld over lange termijn, is nihil.
  2. Het maximaal benodigde onderpand is bijna Eur 10 mln, terwijl het maximaal ontvangen onderpand Eur 7,5 mln bedraagt.
  3. Op 46 dagen is het onderpandverzoek vanuit de tegenpartij groter dan 5% van de valuta-exposure. Dit betekent dat ongeveer 4 dagen per jaar de onderpandbehoefte groter is dan 5%.
  4. Zes dagen van de 20 jaar is het te betalen onderpand groter dan 10% van de valuta-exposure. Dit betekent dat 1x in de 3 jaar er meer onderpand nodig is dan 10%.

Hieruit kunnen we concluderen dat 99,9% van de gevallen 10% onderpand van de valuta-exposure voldoende is. Zelfs met een onderpandbuffer van 5% zit je in 99,2% van de gevallen ook goed. De vraag is echter wat gebeurt er op deze uitzonderlijke dagen? Kom je dan snel genoeg aan onderpand? Dit zijn waarschijnlijk momenten dat er iets gebeurd in de markt waardoor de marktwaarde van de valutacontracten plots zo’n uitschieter maakt. Hierdoor gaan waarschijnlijk veel partijen in de markt op zoek naar onderpand. Bij veel vraag kan er schaarste ontstaan in de markt, met grote gevolgen voor partijen die onderpand moeten leveren. Hierdoor zijn goede afspraken over onderpand en liquiditeit essentieel.

Hoe groot is de dagelijkse onderpandmutatie?

Benodigd onderpand kun je ook op een andere manier interpreteren. In de vorige paragraaf is beschreven hoeveel onderpand maximaal nodig is. Dit geeft een goede indicatie van de hoeveelheid onderpand die maximaal beschikbaar moet zijn om geen tekort te hebben en dus bij het leveren van onderpand niet in gebreke te blijven. De vraag is echter of het aanhouden van een buffer voor onvoorziene omstandigheden echt nodig is. In de vorige paragraaf is namelijk geconcludeerd dat in meer dan 99% van de gevallen een onderpandbuffer van 5% van de valuta-exposure voldoende is. Daarnaast wordt onderpand onder de nieuwe EMIR-regelgeving iedere dag uitgewisseld, dus iedere dag is er een mogelijkheid om te bepalen of er voldoende onderpand is. Waarom zou je een buffer aanhouden voor een extreme situatie die zich anderhalve dag per jaar voordoet? Hierdoor is het logischer om (ook) te kijken naar de dagelijkse mutatie van onderpand. Onderpand wordt onder EMIR-wetgeving dagelijks uitgewisseld en iedere dag is er een nieuwe mogelijkheid om te bepalen of er voldoende onderpand aanwezig is.

Hoe groot is de dagelijkse mutatie van het uitstaande onderpand?

Grafiek 2 geeft de dagelijkse mutatie van het onderpand weer. Dit is het bedrag wat dagelijks als onderpand moet worden gestort of ontvangen t.o.v. de vorige dag. De som van deze bedragen is gelijk aan de uitkomsten in grafiek 1.


Grafiek 2: Dagelijkse mutatie onderpand in euro bij een maandelijkse doorrol van een USD valutahedge met een exposure van 100 mln. USD.

De volgende observaties kunnen op basis van deze analyse worden gedaan:

  1. De maximale dagelijkse mutatie van het onderpand is Eur 2,9 mln. Dit is 3,7% van het afgedekte valuta-exposure.
  2. 18 dagen in een periode van 20 jaar is de onderpandvraag op één dag vanuit de tegenpartij groter dan 5% van de valuta-exposure. 
  3. Op 3 dagen is dit zelfs groter dan 10%.

Hieruit kan worden geconcludeerd dat in 99,95% van de dagen de dagelijkse onderpand call vanuit de tegenpartij kleiner is dan 3% van de valuta-exposure. Als het beschikbare onderpand iedere dag minimaal 2% van de valuta-exposure is dan ontstaat één dag per jaar een tekort.

De lessen van dit onderzoek

  1. Een onderpandbuffer van 10% van de valuta-exposure is voldoende om de meeste schokken op te vangen. In 99,9% van de gevallen is deze buffer voldoende.
  2. Dagelijkse monitoring van de onderpandbuffer helpt om niet in een situatie te komen waarin geen onderpand kan worden geleverd. De maximale onderpandvraag op één dag is in de onderzoeksperiode niet groter dan 4% geweest. Als de buffer onder dit percentage komt dan kan dit dienen als een waarschuwing. 
  3. Grote uitschieters in de onderpandvraag komen plotseling, als de valutakoersen sterk bewegen. Houd hier rekening bij de inrichting van uw valutabeleid.

In een vervolg op deze blog wordt de belangrijkste bepalingen in de Credit Support Annex besproken. Hierbij wordt ingegaan op: wat is belangrijk? En welke impact heeft de bepaling op het collateral management?

Bart Osinga

Meer weten over collateral management?

Bart Osinga

Balance Sheet Manager
+31 (0)20 557 2841