1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Class actions: niet blaffen, maar...

Class actions: niet blaffen, maar juist bijten

Class actions zijn een miljarden-business geworden. Niet verwonderlijk, want de uitgekeerde bedragen zijn vaak enorm. En wie niet meedoet, valt bij de verdeling van de poet buiten de boot.

Maar geld is niet de enige reden om mee te doen aan een class action. Vooral bij institutionele beleggers spelen ESG-factoren een steeds grotere rol.

05 feb 2018

Deel op  

Een class action is een gezamenlijke juridische procedure van zich benadeeld voelende aandeelhouders tegen een beursgenoteerd bedrijf. Doel is om een schadevergoeding af te dwingen voor bedrijfshandelingen die op het moment van investeren niet bekend waren en bij publiek worden beleggers heeft gedupeerd. Het bekendste recente voorbeeld is de class action tegen Volkswagen. Na het bekend worden van het gesjoemel met software daalde de koers van Volkswagen sterk. Inmiddels heeft Volkswagen miljarden dollars gereserveerd om claims te kunnen betalen. Deelname aan een class action kan dus behoorlijk lucratief zijn.

ESG-factoren spelen een steeds grotere rol

Vooral bij Europese institutionele beleggers staan ESG factoren meer en meer centraal bij class actions. Aangespoord door hun achterban besluiten zij steeds vaker niet alleen te blaffen maar ook te bijten. Zo maken zij serieus werk van hun maatschappelijk verantwoord beleggen beleid. Goldman Sachs reageerde bijvoorbeeld aanvankelijk wat lacherig op een claim van pensioenuitvoerder APG vanwege het aanbieden van onduidelijke beleggingsproducten, totdat bleek dat APG daadwerkelijk bereid was om een procedure te gaan voeren. De schikking die daarop volgde pakte gunstig uit voor de ‘uiteindelijk gerechtigden’, namelijk de deelnemers en pensioengerechtigden van het ABP.

Een tweede belangrijke ESG reden is een gebrekkige Governance bij het aangeklaagde bedrijf. Om het beestje bij de naam te noemen: fraude en boekhoudschandalen. Hierdoor kan een belegger veel geld mislopen. Een class action is dan niet alleen een middel om geldelijke compensatie te krijgen, maar ook een belangrijk instrument om de betreffende onderneming op zijn sociale en maatschappelijke verantwoordelijkheid van een goede governance te wijzen. Herhaling in de toekomst kan zo misschien voorkomen worden.

Uit ESG-overwegingen een class action starten is overigens lang niet altijd een uitgemaakte zaak. In Frankrijk bijvoorbeeld weigerde de Franse Staat om mee te doen aan een class action tegen Renault. Als grootaandeelhouder stond hij in feite met zijn neus bovenop de feiten toen ook Renault met zijn dieselauto’s bleek te sjoemelen. Een class action zou dan zelfs politiek schadelijk kunnen zijn.

Class actions zijn ook een fiduciaire verplichting

Meedoen aan een class action raakt de fiduciaire verplichting van institutionele beleggers om als een ‘goed huisvader’ over het collectieve vermogen van hun klanten te waken. Wie niet meedoet deelt immers niet mee in de opbrengst en kan ook niet achteraf alsnog gaan procederen. De rechterlijke uitspraak is bindend voor alle aandeelhouders met een positie in het betreffende fonds gedurende de periode waarop de class action betrekking heeft.

Pensioenfondsen en verzekeraars met pensioenregelingen moeten daarom steeds vaker uitleggen waarom zij wel of niet aan een class action meedoen. Waarbij de reden: “Ik wist er niks van”, geen reden meer is, aangezien er voldoende gespecialiseerde partijen zijn die een class action van A-Z kunnen begeleiden. Eigen expertise is wel handig maar beslist geen must om mee te kunnen doen.

Worden class actions dan altijd uit ‘ideële’ overwegingen gevoerd? Beslist niet. De ‘search for yield’ speelt ook een belangrijke rol. Dat geldt voor ‘gewone’ beleggers maar ook voor schatrijke oliestaten, zeker nu hun inkomsten uit de oliewinning teruglopen en eindig zijn. En als institutionele belegger wil je niet achteraf het verwijt krijgen dat je geld hebt laten ‘liggen’. Om die reden zijn met name Amerikaanse pensioenfondsen en staatsinstanties zeer actief bij class actions.

Loterij zonder nieten?

Moet een belegger dan standaard meedoen aan een class action om geen dief te zijn van zijn eigen portemonnee? Dat hangt ervan af waar de class action plaatsvindt. De regels voor deelname verschillen overal ter wereld. Niet meedoen vanwege een Calimero-complex is in ieder geval uit den boze. Vanwege de gezamenlijkheid ben je als belegger niet gauw te klein voor deelname aan een class action. Bovendien geldt bij deelname het no cure-no pay principe. Bij een positieve uitkomst betalen de deelnemers achteraf een bepaald percentage van de opbrengst aan de partij die namens hen de procedure heeft gevoerd. Bij verlies hoeft niet te worden betaald. Wat niet wil zeggen dat een class action procedure goedkoop is. De kosten kunnen oplopen tot tientallen miljoenen, hetgeen op zich al een goede reden is om gezamenlijk op te trekken. Waarbij het goed is om te weten dat het merendeel van de class actions eindigt in een schikking. Meedoen aan een class action is dus bijna als een loterij zonder nieten.

Bekijk voorbeelden van Class Actions in relatie tot ESG-factoren.

Deze blog is geschreven naar aanleiding van de Kennissessies over ESG/Class Actions voorafgaand aan de Nieuwjaarsreceptie van KAS BANK op 25 januari 2018. Jeannet Bijker (KAS BANK) en Guus Warringa (Grant & Eisenhofer) leidden samen de discussie met de deelnemers. 

 

Jeannet Bijker

Meer informatie?

Jeannet Bijker

Business Development Manager
+31 (0)20 557 5938