1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Pensioen Robot Wars: de Terminator...

Pensioen Robot Wars: de Terminator versus Wall-E

Robotisering van administratieve processen biedt duidelijke voordelen op het gebied van kwaliteit, snelheid en doelmatigheid. Voor de pensioenindustrie kan de inzet van robots ook interessant zijn.

Zo worden voor het beantwoorden van standaardvragen al chatbots toegepast. Maar zouden op termijn ook bestuurders vervangen kunnen worden door robots?

05 dec 2017

Deel op  

Door Rob Spil

Alice en Bob in het pensioenbestuur?
Ja, zegt het Japanse bedrijf (geen pensioenfonds) Deep Knowledge. Zij hebben in 2014 als proef de robot Vital toegelaten tot hun raad van bestuur. Zelf moest ik denken aan Alice en Bob, twee spraakrobots van Facebook. Tijdens een experiment gingen zij onderhandelingen met elkaar aan. In no time ontwikkelden zij een eigen taal met vreemde codewoorden die onbegrijpelijk was voor de onderzoekers. Facebook heeft naar verluidt het experiment met de spraakrobots daarom snel beëindigd. Toch zie ik een toekomst weggelegd voor Alice en Bob als bestuurders van een pensioenfonds.

Bijvoorbeeld bij het beoordelen van datagedreven rapportages. Voer alle gewenste variabelen in en met één druk op de knop komt er een objectieve beoordeling uit of de vermogensbeheerder voldoet aan zijn mandaat. Als zelflerende robots zullen zij daar steeds beter en slimmer in worden, vragen gaan stellen en adviezen geven. Vakanties en ziektedagen gaan aan een robot voorbij. In principe kan de beoordeling van de vermogensbeheerder door een robot, mits constant gevoed met actuele data, dan 24 uur per dag doorgaan. Dat klinkt toch als het Walhalla voor toezichthouder DNB. In haar Vooruitblik Toezichtthema’s 2018 schetst zij immers een vergezicht van real-time toezicht door datagedreven onderzoek.

Robot Wars
Ik voorspel een grote toekomst voor Alice en Bob in het pensioenfondsbestuur. Wat zouden al die robots gaan betekenen voor de toekomst van pensioenfondsen? Op die vraag zou ik graag de Terminator en Wall-E loslaten in een zogenaamde Robot War.

De vraag is niet denkbeeldig. Zoals vele nerds met mij, kijk ik graag naar de BBC serie Robot Wars. Daar laten kandidaten hun zelfgemaakte robots duelleren totdat aan het eind van het seizoen de ‘last-robot-standing’ uitgeroepen wordt tot winnaar. Vertaald naar de pensioenarena ziet Robot Wars er dan er als volgt uit.

  1. Het Terminator-scenario. Robottechnologie leidt tot massadienstverlening door enkele grote pensioenfondsen en uitvoeringsorganisaties, gerund door robots. Zij verrichten hun werk efficiënt en effectief op persoonlijke maat. De Terminator toont ons het vooruitzicht van een door de mens verlaten pensioenlandschap.
  2. Het Wall-E-scenario. Het bestaande pensioenlandschap wordt schoongeveegd door kleinere, wendbare pensioenfondsen en nieuwe intreders (vermogensbeheerders bijvoorbeeld) die niet gehinderd worden door verouderde legacy systemen.. Dit scenario bestaat feitelijk al. Kleinere pensioenfondsen, zoals Pon en TDV, blijken al perfect in staat om hun diensten tegen heel lage pensioenbeheerkosten te leveren dankzij de inzet van nieuwe technologie.

Een robot als jij en ik
Robotisering blijft een uitdaging voor het verandervermogen van pensioenfondsen. DNB toetst niet voor niets de individuele pensioenfondsen op hun toekomstvastheid, want robotisering heeft grote gevolgen voor de sociale zekerheid van deelnemers. Het is daarom geen wonder dat Bill Gates voorstelt dat robots gewoon belasting gaan betalen, net zoals de overbodig geworden werknemers. Én sociale premies én dezelfde pensioenpremies, zou ik daar nog aan toe willen voegen. Zowel de fatalistische Terminator als de opgeruimde Wall-E Robot voegen zich dan naar de enige twee zekerheden in ons bestaan: wij gaan dood, maar zij betalen de belasting!