1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Nu overstappen op een nieuw pensioencontract...

Nu overstappen op een nieuw pensioencontract

Al lijkt het er wel eens op, de lage rente heeft met ‘pensioenfondsje pesten’ niets van doen. De meest grimmige effecten van de lage rente zijn het gevolg van beleidskeuzes van pensioenfondsbestuurders zelf. Voor herstel van de fondsen is het daarom beter als we nú overstappen op een nieuw pensioencontract.

23 jun 2016

Deel op  

Pensioenfondsbestuurders moeten durven erkennen dat het onmogelijk is zekerheid te bieden aan ouderen.

Michiel Huisman

De lage rente waar de pensioensector onder gebukt gaat, is het gevolg van een combinatie van macro-economische omstandigheden en het monetaire beleid van de ECB. Het gaat - zeker bij het monetaire beleid - om bewuste keuzes, die in het nadeel van pensioenfondsen uitvallen. Om ervoor te zorgen dat pensioenfondsen in één keer, althans boekhoudkundig, weer boven Jan zijn, kunnen wetgever en toezichthouder natuurlijk de handen ineen slaan en een versoepeling van de beleidsdekkingsgraad (tijdelijk) toestaan. Maar wie is daarbij gebaat? Feitelijk niemand.

Eigen schuld, dikke bult

De meest grimmige effecten van de lage rente zijn het gevolg van beleidskeuzes van pensioenfondsbestuurders zelf. Ga maar na. Bestuurders grijpen naar het premiedempingsmiddel. Ze berekenen een lagere premie aan werkgevers (en bijdragende deelnemers) dan feitelijk nodig is om nieuwe aanspraken te financieren. Jawel, dat mag (zie de Aanwijzingen voor maand-, kwartaal- en jaarstaten van DNB). De hoogte van de premie (of beter gezegd: de lagere premie) die daarmee  - tijdelijk – berekend is, beïnvloedt in negatieve zin het herstel. Daar komt bij dat pensioenfondsbestuurders om begrijpelijke redenen tóch willen indexeren. Ook dat vertraagt het herstel. Tenslotte gaat het beetje ‘overrente’ dat bestuurders nog uit de markt willen peuren, gepaard met meer risico. Dat levert tegenvallers op die ook een herstel in de weg staan.

Onmogelijke zekerheid

Macro-economisch zien we een beeld van wereldwijd hoge besparingen. We sparen ons drie slagen in de rondte: om de vergrijzing op te vangen (in de ‘oude’ wereld) of om nu alvast rekening te houden met toekomstige vergrijzing (opkomende economieën). DNB spreekt in dat laatste geval van ‘voorzorgbesparingen’. Ondertussen investeren we een stuk minder. Dat laatste niet alleen omdat (westerse) economieën bezuinigen, maar ook omdat nationale economieën steeds meer privatiseren. Dat verschuift de economische structuur van publiek naar privaat. Geen scenario waarin een opwaartse druk op de rente te verwachten is.

Ten slotte de ECB. Waar besparingen toenemen en investeringen dalen, zal de evenwichtsrente laag blijven. Het ECB-beleid is gericht op het stimuleren van de economie door de inflatie weer te laten oplopen. Dat betekent dat de rente onder de evenwichtsrente moet komen c.q. blijven. Ook al geen omstandigheid die de hoop op een structureel hogere rente aanwakkert.

In deze omstandigheden moeten fondsbestuurders durven erkennen dat het onmogelijk is zekerheid te bieden aan ouderen en tegelijkertijd risico’s te nemen om jongeren een koopkrachtbestendig pensioen toe te zeggen.

Nú overstappen

Kortom: het herstel van fondsen komt niet ‘vanzelf’ goed. En dus is het beter als we nú overstappen op een nieuw pensioencontract: een individuele aanspraak op het pensioenvermogen in een fonds in plaats van een aanspraak op een uitkering. En wat nu zo grappig is: de pensioensector hoeft helemaal niet te wachten tot de (of: een) regering dat dwingend gaat voorschrijven.

Michiel Huisman is directeur van Consultancy BV. Hij schrijft en publiceert regelmatig over Pensions, Insurance en Financial Services.

Pol de Jaeger

Meer weten?

Pol de Jaeger

Business Development Manager
+31 (0)20 557 2293