1. Home /
  2. Over ons /
  3. KAS Insights /
  4. Doorbeleggen is geen panacee

Doorbeleggen is geen panacee

Doorbeleggen zou bij Defined Contribution (DC) regelingen de mogelijkheid bieden tot het delen van het langlevenrisico. Daarmee zou dan een grote waarde van 'collectiviteit' kunnen worden behaald. Helaas is dit een mythe.

13 feb 2015

Deel op  

Het grote voordeel van doorbeleggen is de potentie voor inflatiecorrectie en opwaarts rendement

Tsitsger Hulshoff

Theoretisch zijn er drie soorten langlevenrisico: 1) Het risico dat een (groep van) individu(en) langer leeft dan de verwachting, 2) het risico dat de verwachting onjuist is gemodelleerd en 3) het risico dat de trend van langlevenverwachting verandert (we leven met zijn allen nog langer dan verwacht).

In de huidige situatie worden bij DC – in tegenstelling tot Defined Benefit - alle drie de onderdelen goed verzekerd voor gepensioneerden. Als we via een collectieve pot het langlevenrisico zouden ‘delen’, komt het er feitelijk op neer dat het derde onderdeel niet meer wordt verzekerd. Immers, een risico dat zich voor iedereen op hetzelfde moment in dezelfde richting manifesteert biedt geen bescherming door te 'delen'.

Voordelen en nadelen van doorbeleggen

Volgens de huidige sterftetabellen leven mensen op het moment van pensionering nog 19 jaar. Dat is een lange periode om risicovrij te beleggen. In die zin is er veel voor te zeggen om de regeling meer vrijheid te bieden om met meer risico door te beleggen.
Het grote voordeel van doorbeleggen is de potentie voor inflatiecorrectie en opwaarts rendement, en het besparen van kosten op verzekeringsproducten. Daarnaast biedt doorbeleggen mogelijkheden tot maatwerk voor de deelnemer.
Het voordeel van de huidige situatie met risicovrij beleggen is dat er zekerheid en voorspelbaarheid wordt geboden voor de deelnemer. Het nadeel van doorbeleggen is dat er onzekerheid over het inkomen komt. En afhankelijk van de invulling zijn er vraagtekens over langlevenrisico. Doorbeleggen is geen panacee.

Kaders van doorbeleggen

Pensioen biedt zekerheid en welvaart voor de oude dag. Niet meer en niet minder. Dit vraagt naar mijn mening om vijf kaders van doorbeleggen:

  • Vermijden van 'money death'. Het geld is of raakt op voordat de deelnemer overlijdt. Feitelijk leeft hij/zij dan 'te lang'. Een verplichting voor een minimale vorm van (expliciete) bescherming tegen langlevenrisico is dan ook aan te raden, zeker omdat de AOW hiervoor onvoldoende hoog is. Daar hoort ook individueel eigendomsrecht bij als noodzakelijke voorwaarde voor het zekerstellen van inkomen. Elke vorm van collectiviteit maakt inkomen onvoorspelbaarder, en kent het risico dat zaken worden 'doorgeschoven' naar de toekomst. Immers, het is niet duidelijk welk geld van wie is en de belangen van het collectief kunnen afwijken van die van het individu.
  • Uitvoerbaarheid. Wat we bedenken moeten we uit kunnen voeren, tegen acceptabele kosten.
  • Maatwerk. Hier gaat het over risk capacity; hoeveel mogelijkheden hebben we om de enerzijds de gewenste bestedingen te verlagen en anderzijds andere inkomsten in te zetten,  bijvoorbeeld uit de tweede of derde pijler of via privé-kapitaal. Maatwerk gaat ook over risk willingness; hoeveel belang hecht een persoon aan zekerheid van inkomsten. Een persoon in een hypotheekvrij huis en met een grote spaarrekening zou een andere vorm van pensioen kunnen krijgen dan iemand met hetzelfde pensioenkapitaal, maar een duur huurhuis en persoonlijke schulden.
  • Flexibiliteit. Na pensionering kan er nog een hoop gebeuren, waardoor de wens kan ontstaan om gemaakte keuzes terug te draaien. De flexibiliteit zou nog vergroot kunnen worden met producten als reverse mortgaging (omgekeerde-hypotheek) en life settlements (verpanden van pensioen). En als we toch bezig zijn, waarom zou pensioen beperkt zijn tot de oude dag?

Een oplossing waar geld in een collectieve pot wordt gestopt, zonder eigendomsrechten, zonder langlevenbescherming, zonder maatwerk en flexibiliteit, en tegen relatief hoge kosten, voldoet duidelijk niet aan deze kaders. Helaas is dit wel de optie die de pensioenpolder nu voorstelt.

Het gaat om de deelnemer, niet om het vehikel

Wat is de weg vooruit? Laten we beginnen met het loskoppelen van de discussie over uitvoeringsvehikels van die vanuit belangengroeperingen. We moeten terug naar de vraag wat wenselijk is voor een deelnemer, en binnen welke kaders een oplossing moet bestaan. Hoe kunnen we de deelnemer de best mogelijke pensioentoekomst bieden?

Eén ding staat vast, doorbeleggen is geen wondermiddel en vraagt om een zorgvuldige uitvoering. Er zijn dan grote kansen voor verbeteringen in de manier waarop de welvaart voor de oude dag kan worden verzorgd.

Bob Meijer

Wij zijn benieuwd naar uw mening!

Bob Meijer

Business Development Manager
+31 (0)20 557 2541